woensdag 28 mei 2014

Sigrid Onégin: Brahms Altrapsodie (HMV, 1929)


Sigrid Onégin (Stockholm, 01.06.1889 - Magliaso, 16.06.1943): In Zweden geboren altzangeres, heette voluit Elisabeth Elfriede Sigrid Hoffmann. Had een Duitse vader en een Franse moeder. 
Studeerde bij Louise Resz (Frankfurt), Eugen Robert Weiss (München) en Cavaliere de Ranieri (Milaan). Had ook les van Lilli Lehmann (1848-1929) en Margarethe Siems (1879-1952). Ook kreeg ze les van haar begeleidster Agnes Elisabeth Overbeck (1870-1919), een Duitse componiste en pianiste, die o.a. ook Clara Butt begeleid heeft. Agnes had als artiestennaam Eugen Onégin, de twee kregen een relatie en woonden van 1912-1919, toen Agnes onverwachts stierf, samen in Stuttgart. Hoe dan ook zong ze eerst onder de naam Lilly Hoffmann, daarna zong ze onder de naam Lilly Hoffmann-Onégin (kijk hier voor wat gegevens en vragen hierover. Was Sigrid getrouwd met een vrouw?). 
1912: debuut bij opera van Stuttgart als Carmen
1912-1919: Opera van Stuttgart
1912: zong in oer-opvoering van Ariadne auf Naxos van Richard Strauss de rol van Dryade. 
1919-1922: Bayerische Staatsoper München
1920: trouwde met de arts en schrijver Fritz Pentzoldt, die in 1939 een boek over Sigrid Onégin publiceerde: Alt-Rhapsodie, Sigrid Onégins Leben und Werk.
1922-1924: Metropolitan New York
1922: Concert in Carnegie Hall met het Philadelphia Orchestra o.l.v. Leopold Stokowski.
Gastrollen in Parijs, Londen, Berlijn en Wenen.
1926-1931: Städtische Oper, Berlijn
1931-1935: gastrollen in Zürich
1931: Festspiele Salzburg (Orpheus)
1933-1934: Bayreuther Festspiele (Fricka, Waltraute en eerste Norne in Ring)
1938: laatste optreden (in de USA).
Ze nam ca. 128 uitgebrachte platen op in de periode van ca.1919 - 1936 voor Grammophon, Polydor, Brunswick, Victor en HMV.



Kurt Singer (Koblenz, 11.10.1885 - Theresienstadt, 07.02.1944): dirigent, musicoloog en neuroloog. Zoon van een rabbi. Studeerde medicijnen en musicologie in Berlijn. Stichtte in 1912 het Berliner Ärtzechor, dat ook op deze opname te horen is. Werd in 1927 intendant van de Städtische Oper in Charlottenburg, onder Heinz Tietjen. Hij werd van zijn baan ontheven toen de Nazi's in 1933 aan het bewind kwamen. Singer richtte samen met anderen een Kulturbund voor Duitse Joden op. In 1938 reisde hij naar de Verenigde Staten, maar vanwege die Kulturbund ging hij terug naar Duitsland. Toen bleek dat de Joodse Kulturbund niet kon functioneren in Nazi-Duitsland ging hij naar Nederland. Vanuit Nederland werd Singer naar het concentratiekamp Theresienstadt gedeporteerd, waar hij in 1944 is gestorven.

Brahms schreef de rapsodie voor alt, mannenkoor en orkest in 1869, mogelijk als reactie op zijn onbeantwoorde (en onuitgesproken) liefde voor de dochter van Clara Schumann, Julie, die zich met een Italiaanse graaf verloofde. De tekst is van Goethe.



Johannes Brahms: Altrapsodie op.52    13:04
Sigrid Onégin, alt;
Orkest Berliner Staatsoper; Berliner Ärtzechor o.l.v. Kurt Singer
78t 30 cm: HMV DB 1442-3  
32-1487/8; 32-1485/6   CLR 5736-2; 5737-3; 5734-1; 5735-2
Opname Berlijn, 28-10-1929

Download mp3

vrijdag 23 mei 2014

Lily Pons: Lakmé (Odeon, 1929)

Lily Pons als Lakmé

Lily Pons (Draguignan, 12.04.1898 - Dallas, 13.02.1976): Franse coloratuursopraan. Franse vader, Italiaanse moeder. Studeerde piano aan het conservatorium van Parijs, won een Premier Prix op haar 15e. Nam zanglessen bij Alberto de Gorestiaga (1880-1957), en later in New York bij Alice Zeppilli (1885-1969). 
1928: debuut in Mulhouse als Lakmé.
Giovanni Zenatello, tenor en impresario, nam haar mee naar Amerika en introduceerde haar bij de Metropolitan.
1931: debuut in Metropolitan in Lucia di Lammermoor.
1931-1960: eerste sopraan bij de Metropolinan. Trad 300 keer op in 10 rollen, m.n. Lucia (93), Lakmé (50), Gilda (49) en Rosina (33).
1939: Gaf gratis concert in Chicago, Grant Park Musical Festival, waar ze optrad voor 300.000 mensen.
1940: werd Amerikaans staatsburger.

Ze trad op in 3 films: I dream too much (1935), That girl from Paris (1936) en Hitting a new high (1937). Ook zong ze een aria in de film Carnegie Hall (1947).
Op deze Youtube-film, een fragment uit de film I dream too much (1935), zien we haar deze klokjes-aria zingen.



1973: trok zich terug van het podium.
Lily Pons is getrouwd geweest met August Mesritz van 1930-1933 en met de dirigent André Kostelanetz van 1938-1958. Beide huwelijken liepen op een scheiding uit.
Op mijn blog is nog een opname te downloaden uit 1947 samen met het orkest van André Kostelanetz, waarin ze Chansons de Renard op.222 zingt van Darius Milhaud.



Léo Delibes - "Lakmé": Air des Clochettes    5:02
Lily Pons, sopraan
Orkest o.l.v. Gustave Cloez
78t 25 cm: Odeon 188.641  Ki 2205-1/2206-2
Opname Parijs, 21-02-1929

Download mp3

maandag 19 mei 2014

Maria Ekeblad, sop.: Schubert (Anker, 1911)


Op dit prachtige label staan twee liederen van Schubert, gezongen door een nogal onbekende Zweedse zangeres. Dit is alle informatie die ik over haar heb kunnen vinden (uit het Sängerlexicon van Kutsch/Riemens, en de 78opera discographies:
Maria Ekeblad (Stockholm, ca. 1875 - ?). Had les van v. Milde (Hannover) en E. Fessler (Berlijn). 
1901: debuut Stadttheater Würzburg (Lohengrin, als Elsa)
1902-1905: Stadttheater Halle
1905-1911: Hofoper Berlin
Onderbrak haar carrière om verder te studeren bij Cairati en Lilly Lehmann. 
Sinds 1913 trad ze vooral als liederenzangeres op.
Ze heeft in 1910 en 1911 een aantal platen opgenomen voor het label Anker, en in 1920 voor het label Polyphon.

Franz Schubert:
1  "Die Winterreise": no.11: Frühlingstraum    3:49
2  Auf dem Wasser zu singen    3:30
Maria Ekeblad, sopraan (+ piano)
78t 30 cm: Anker E 9191   04262/3
Opname Berlijn, 1911

Download mp3

donderdag 15 mei 2014

Cato Engelen-Sewing, sop. (Anker, ca.1912)


Cato Engelen-Sewing (Amsterdam, 27.01.1868 - Amsterdam, 17.12.1961): geboren als Catharina Dorothea Sewing. Nederlandse sopraan. Dochter van een loodgieter. Had les van Jacob Kwast, Anna M. Th. Collin-Tobisch en op het conservatorium van Johannes Messchaert. Daarna studeerde ze bij Knudson (Berlijn).
1890: debuut bij de Nederlandsche Opera (De Groot, Van der Linden) in Don César de Bazan (Massenet) als Maritana, met Henri Albers in de titelrol.
1892: trouwde met de operazanger-regisseur Hendrikus Mari Cornelis Johannes Engelen
1898-1901: Königliche Oper Hamburg
1901: Theater des Westens, Berlijn: zong 21 x de rol van de Königin der Nacht (Zauberflöte). Ze keerde plotseling terug naar Nederland: de strenge tucht ging haar tegengaan. Ze moest 500 Mark boete betalen wegens contractbreuk en werd sindsdien in alle Duitse theaters geweerd.
1903-1907: Vlaamse Opera Antwerpen
1907-1915: zong in diverse Nederlandse operagezelschappen, o.a.
1908-1913: NV Nederlandsche Opera en Operette
1915-1939: zangpedagoge in Antwerpen
1939: keerde naar Amsterdam terug, gaf daar ook zanglessen.
Maakte in de periode 1901-ca. 1913 opnamen voor de labels G&T, Zonophone, Pathé, Favorite Lyrophon, Anker en Durabo.

Op kant 1 horen we de balconscène uit Lohengrin: Euch lüften die mein Klagen".
Op kant 2 is het duet van Elisabeth met de Landgraaf te horen uit "Tannhäuser" samen met de bas Antonie Nieuwenhuizen, in het Nederlands gezongen: "U tref ik hier".



1  Richard Wagner - "Lohengrin": Balconscène: Uw luchten ...    3:12
    Cato Engelen-Sewing, sopraan (+ orkest)
2  Richard Wagner - "Tannhäuser": U tref ik hier    3:19
    Cato Engelen-Sewing, sopraan; Antonie Nieuwenhuizen, bas (+ orkest)
78t. 25 cm: Anker 2059-I/II  05847 / 05863
Opname ca. 1912
    
Download mp3

maandag 12 mei 2014

Lucien Muratore: Zonophone, 1906)

Lucien Muratore en Lina Cavalieri in 1913 voor de opnamehoorns
Lucien Muratore (Marseille, 29.08.1876 - Parijs, 16.07.1954): Frans acteur en zanger (tenor). Studeerde hoorn aan het conservatorium van Marseille. Was aanvankelijk acteur. Werd als zanger door Emma Calvé ontdekt. Zij studeerde met hem de partij van de Koning in voor de oer-uitvoering van La Carmélite van Reynaldo Hahn in 1902, waarin ze samen zongen (bij de Opéra-Comique). Daarna had hij in de komende 10 jaar veel succes bij zowel de Opéra-Comique als de Grand Opéra. 
Zong verder in La Monnaie (1904), Palais Garnier (1905), Rome en Monte-Carlo.
1906: zong in de oer-opvoering van Ariane (Massenet).
1909: zong in oer-opvoering van Monna Vanna (Février, als Prinzivalle)
Zong bij de Boston Opera Company.
1913-1914: Chicago Grand Opera Company
1915-1921: Chicago Opera Association
1922: Chicago Civic Opera
Teatro Colón, Buenos Aires
1931: trok zich terug van het operapodium
Hij was getrouwd met de Franse sopraan Marguerite Bériza (1880 - ?). Ze scheidden in 1913 en hij hertrouwde met de Italiaanse sopraan Lina Cavalieri (1874-1944). Dat huwelijk hield stand tot midden jaren '20.
Lucien Muratore nam platen (en rollen) op tussen 1903-1933 voor de labels Pathé, G&T, Odeon, Edison, Dutreih, Columbia, Favorite, Zonophone, Eden en A.P.G.A.



1  Ruggero Leoncavallo - "I Pagliacci": Pauvre Paillasse    1:48
    Opname Parijs, 06-1906
2  Benjamin Godard - "Jocelyn": Berceuse    2:47
    Opname Parijs, 07-1906
Lucien Muratore, tenor (+ orkest)
78t 25c m: Zonophone X-82555 / 82576   5760o / 5848o

Download mp3

woensdag 7 mei 2014

Capella Sistina: Mozart (G&T, 1902)


Het koor van de Sixtijnse Kapel in Rome heeft vanaf 1902 opnamen gemaakt. 
De opname van deze upload is ook als rode G&T uitgebracht. Dit label is veel mooier (vind ik), met links en rechts van het wapen de tekst "Canto Gregoriano" - vreemd, want de muziek van Mozart kun je toch moeilijk als Gregoriaans betitelen.

Berucht zijn ook de opnamen van de castraat Alessandro Moreschi (1858-1922) uit 1902 (gemaakt door Fred en Will Gaisberg) en 1904 (door W. Sinkler Darby), maar goddank zingt hij hier niet als solist mee (waarschijnlijk wel als lid van het koor). Hoe uniek ook dat Moreschi de enige castraat is die opnamen gemaakt heeft, zijn stem vind ik een beproeving.

Op mijn blog staan meer opnamen van de Sixtijnse kapel, Odeon-opnamen uit 1925, met een foto van het koor op het label. 
De Sixtijnse Kapel heeft ook akoestische en elektrische opnamen gemaakt voor HMV.
Deze plaat is helaas is slechte staat, dus we horen veel ruis.

Wolfgang Amadeus Mozart: Ave Verum    2:48
Coro a quattro eseguito da Cantori della Capella Sistina
78t 25 cm: Gramophone Concert Record GC-54767   1759b

Download mp3

zondag 4 mei 2014

Wagner - "Siegfried": Lauritz Melchior (HMV, 1929)


In deze post laat ik HMV-album no.94 horen met een selectie uit Siegfried op 5 78t.platen. De platen ruisen heel sterk, dus ik heb er flink wat aan moeten doen om het geluid enigszins acceptabel te krijgen.

De cyclus Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner bestaat uit een vierluik, n.l. Das Rheingold, Die Walküre, Siegfried en Götterdämmerung, geschreven tussen 1853 - 1874. De cyclus is gebaseerd op het Nibelungenlied, een middelhoogduits heldenepos uit de 13e eeuw, en op de Noorse Völsunga-saga, ook uit de 13e eeuw. 
De complete Ring werd voor het eerst uitgevoerd in 1876 in het Festspielhaus te Bayreuth o.l.v. Hans Richter.

Lauritz Melchior (Kopenhagen, 20.03.1890 - Santa Monica, Californië, 19.03.1973), debuteerde in 1913 als bariton maar schoolde zich om: debuteerde in 1918 als (helden)tenor. Een grote carrière als m.n. Wagner-tenor volgde.
Albert Coates (St. Petersburg, 23.04.1882 - Milnerton, Cape Town 11.12.1953): flamboyant Engels dirigent. Op 78 toeren klassiek staan opnamen van hem, evenals op deze blog, met live-opnamen uit 1926 van Elijah van Mendelssohn.
Rudolf Bockelmann (Bodenteich, 02.04.1892 - Dresden, 09.10.1958): Duitse dramatische bariton, beroemd in Wagner-rollen. Zijn reputatie werd geschaad doordat hij lid werd in de jaren '30 van de NSDAP. Zong regelmatig tussen 1928-1942 in Bayreuth. 
Albert Reiss (Berlijn, 22.02.1870 - Nice, 19.06.1940): was van 1889-1897 acteur. Debuut als zanger in 1897 in Königsberg. Zong tussen 1901-1919 1070 voorstellingen in de Metropolitan. Hij trok zich in 1930 van het podium terug.
Nora Gruhn (1905-2001): dochter van de dirigent Hermann Grunebaum (Duits geboren, Engels genaturaliseerd). Ze studeerde in München, debuteerde in Kaiserslautern in 1928, Covent Garden 1929-1932, Keulen (1930-1931) en zong bij de Sadler's Wells Opera van 1932-1936 en 1945-1948. Een van haar succesrollen was die van Hansel.



Richard Wagner - "Siegfried", selectie
Lauritz Melchior, tenor: Siegfried
Rudolf Bockelmann, bas-bariton: der Wanderer
Albert Reiss, tenor: Mime
Nora Gruhn, sopraan: Stimme des Waldvogels
London Symphony Orchestra o.l.v. Albert Coates
78t 30 cm: HMV D 1690-4
Totale tijd:   42:37

Nr
Titel
HMV
Cat. Nr.
Matrijs
Opname
Tijd

1e Acte
01
Fühltest du nie
+ Albert Reiss
D 1690
2-044059
CR2197-3
16.05.1929
4:22
02
Nothung! Nothung! Neidliches Schwert!
+ Albert Reiss
2-044060
CR2198-2B
16.05.1929
3:56
03
Nothung! Nothung! Neidliches Schwert!
+ Albert Reiss
D 1691
2-044061
CR2199-3A
16.05.1929
4:22
04
Er schafft sich ein scharfes Schwert 
+ Albert Reiss
2-044062
CR2200-2
17.05.1929
4:06

2e Acte
05
Dass der mein Vater nicht ist

D 1692
2-042067
CR2401-2
17.05.1929
4:34
06
Du holdes Voglein

2-024068
CR2402-2A
17.05.1929
4:37
07
Da lieg' auch du

D 1693
2-024069
CR2404-2B
17.05.1929
3:50
08
Gönntest du mir wohl
+ Nora Gruhn
2-044063
CR2403-1
17.05.1929
4:03

3e Acte
09
Kenntest du mich, kühner Spross
+ Rudolf Bockelmann
D 1694
2-044064
CR2405-3
22.05.1929
4:26
10
Zieh hin! Ich kann dich nicht halten
+ Rudolf Bockelmann
2-044065
CR2406-2
22.05.1929
4:21

Alle plaatkanten: Lauritz Melchior, ten.